تئوري روابط عمومي ناب | دکتر احمد يحيايي ايله اي

تاریخ انتشارخبر :چهارشنبه 27 بهمن 1395
تئوري روابط عمومي ناب | دکتر   احمد يحيايي ايله اي


به اعتقاد بسياري از صاحب نظران مهمترين تقسيم بندي از ارتباطات اجتماعي تقسيم ارتباطات اجتماعي به: الف: ارتباطات انساني و ب: ارتباطات رسانه اي است.
در واقع ارتباطاتي كه بطور مستقيم بين انسانها برقرار مي شود ارتباطات انساني و ارتباطاتي كه بواسطه كانال يا وسيله ای بين انسانها برقرار مي شود ارتباطات رسانه اي ناميده مي شود. نوعي از ارتباطات كه در 100 سال اخير در زندگي بشر گسترش يافته است و متاسفانه شرايطي طوري ادامه مي يابد كه توسعه ارتباطات رسانه اي منجر به تخريب و تحريف ارتباطات انساني شده است. به اين معنا كه ارتباطات رسانه اي به جاي اينكه نقش تكميل كننده ارتباطات انساني را داشته باشد نقش جايگزيني را ايفا مي كند.
حال با چنين فضايي و با اين تعريف كه هدف و نتيجه واقعي و نهايي روابط عمومي، ايجاد، حفظ و تداوم تفاهم است اين مفهوم استنباط مي شودكه ارتباطات رسانه اي توانايي دستيابي به تفاهم را در ذات خود ندارد. به معنايي ديگر هدف غايي ارتباطات رسانه اي اقناع است اما هدف نهايي ارتباطات انساني تفاهم است. لذا با اين نسبتي كه از جهت نتيجه نهايي بين ارتباطات انساني و روابط عمومي برقرار است جاي دارد كه مهمترين شيوه روابط عمومي را ارتباطات انساني بدانيم.
ارتباطات سنتی يا ارتباطات انسانى، شفاهى و چهره ‌به‌ چهره عليرغم ظاهر ساده و ابتدایی می‌تواند کارکردهای پیچیده و متنوعی داشته باشد. این نوع ارتباطات گرچه به دلیل گسترده و پیچیده شدن جوامع انسانی جايگاه گذشته خود را از دست داده‌ است، اما هنوز هم از نفوذ و اعتبار والايي برخوردار است، زیرا به طبیعت انسانی و نیازهای عاطفی و معنوی او نزدیک‌ترند. همچنين است كه ارتباطات رسانه اي نیز هر جا براساس زیرساخت‌های ارتباطاتانساني شکل گرفته‌ باشد، موفق‌تر و کارآمدتر عمل كرده است. (1)
ارتباطات انسانی از طریق گفتگو  به تولید و توسعه اعتماد می انجامد و ارتباطات رسانه ای از طریق اطلاع رسانی و آگاه سازی، مشارکت عمومی را برای مجموعه اقدامات سازمانها و دولتها سازماندهی می کند. با این تفسیر می توان گفت که: كار توليد و بازتوليد فرهنگ عمومي در جامعه توسط رسانه ها و توليد و بازتوليد فرهنگ بومي در سازمان ها توسط روابط عمومي ها انجام مي شود.
اما توسعه بي حد و حصر تکنولوژیهای ارتباطات، به طور جدی ارتباطات انسانی را محدود کرده است. ارتباطات انسانی در عصر ارتباطات ، تخریب و تحریف شده است و ارتباطات مجازی جایگزین بلامنازع ارتباطات انسانی (ارتباطات ناب) شده است و در پی توسعه این نوع ارتباطات، انسان مجازی نیز شکل گرفته و جای خالی انسان ناب نیز احساس می شود.
سازمانها نیز با بهره گیری از رسانه های فرا مدرن به توسعه ارتباطات الکترونیکی (مجازی) در سطح درون سازمانی با کارکنان و در سطح برون سازمانی با مشتریان می پردازند لذا اين تصور تقويت مي شود كه روابط عمومی مجازی نیز جایگزین روابط عمومی ناب (ارتباطات انساني) خواهد شد .
این فرصت و امکان برای انسان بوجود آمده است که بواسطه و بوسیله تکنولوژیهای موجود در سریع ترین زمان ممکن با همنوعان خود ارتباط برقرار کند اطلاعات بدهد و اطلاعات دریافت کند امّا کمرنگ شدن گفتگو و ارتباط چهره به چهره بین انسانها منتهی به کمرنگ شدن احساس انسان بودن خواهد شد . احساس عمیق و انسانی کمرنگ خواهد شد اعتماد بین انسانها کاهش خواهد یافت و اعتبار انسان بعنوان عضو برجسته حیات اجتماعی از رونق خواهد افتاد .
در سازمانها افراد با ساعت کار می کنند از طریق اتوماسیون با یکدیگر گفتگو می کنند و دیگر نمی‌توانند همدیگر را دوست داشته باشند زیرا همدیگر را نمی بینند و از همه مهمتر اینکه با هم گفتگو نمی کنند .
روابط عمومی ناب بایستی در صدد توسعه گفتگوهای رودررو بین مدیران و مدیران، مدیران و کارکنان، کارکنان و کارکنان و بین کارکنان و مشتریان باشد. جلسات گفتگو ، جلسات پرسش و پاسخ، سفرها و تفریحات جمعی و برنامه هایی از این قبیل می توانند ارتباطات چهره به چهره و بالطبع شناخت و اعتماد را توسعه دهد و حس نوعدوستی اعضای سازمان نسبت به یکدیگر را تقویت کند .
"روابط عمومی ناب" روابط عمومی متکی به ارتباطات چهره به چهره است و نبایستی توسعه تکنولوژی منجر به فراموش شدن آن شود زیرا دیگر مفهوم روابط عمومی در سازمانها بی معنا می شود . از این روی است که اصل مهمی با عنوان "روابط عمومي؛ فرا ارتباطات" يعني روابط عمومی فراتر از ارتباطات است زیرا  دوستي فراتر از برقراري و حفظ ارتباط است مطرح مي شود.
لذا دوستی با کارکنان و مشتریان موضوعی مهمتر و فراتر از ارتباطات رسانه ای و حتی ارتباطات انسانی ( که فقط جهت رفع منافع و مصالح انجام می شود) است و این مسئولیت در سازمانها بعهده روابط عمومی هاست.
برقراری ارتباط کامل بعنوان هدف غایی انسانها در تعاملات اجتماعی و انسانی است. اما همواره این امکان با مشکلات و ابهامات فراوانی روبرو می شود و انواع گوناگون ارتباطات اجتماعی (رسانه ای و انسانی) در راه رسیدن به این هدف یعنی ارتباط کامل همواره ناکام مانده‌اند.
بررسي عملكرد روابط عمومي در سازمانها نشان مي دهد كه روابط عمومی‌ها به محض تشکیل تحت تاثیر کارکردهای دیگر خود یعنی ارتباطات رسانه‌ای و تبلیغات و اطلاع رسانی محض قرار گرفته و همواره از هدف اصلی خود ( ارتباط موثر) که تنها از راه ارتباط چهره به چهره امکان پذیر است دور می شوند.
روابط عمومی بایستی نقش دوست کارکنان و مشتریان را داشته باشد و بتواند به آنان نزدیک شود و مشکلات آنان را لمس کند و با آنان همدلی کند و فراتر از یک ارتباط صوری برای رفع مشکلات و ابهامات آنان اقدام کند.
 
1.    فرقاني، محمد مهدي (1387) نگاهی به نقش ارتباطات سنتی در دنیای مدرن امروز، مجله خيمه، ش 46، آبان.