برخورد سیاسی با رسانه ها مانع نقش نظارتی شان می شود

تاریخ انتشارخبر :شنبه 24 آذر 1397
برخورد سیاسی با رسانه ها مانع نقش نظارتی شان می شود

ساعی:برخورد سیاسی با رسانه ها مانع نقش نظارتی شان می شود

 

شفقنا رسانه- نشست «موانع و چالش های نظارت رسانه‌ای بر دولت در ایران» با سخنرانی منصور ساعی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد.

 

در ایران کمتر موردی را سراغ داریم که روزنامه نگاران از شیوه ی روزنامه نگاری تحقیقی برای نظارت بر دولت استفاده کرده باشند. دکتر محسنیان راد معتقد است که انتقاد در روزنامه نگاری ما یکی از مولفه‌های گمشده است.

 

اگر نقش نظارتی رسانه‌ها درست و مسئولانه ایفا شود می‌تواند نگذارد نظام‌ها و قدرت‌های فاسد ، بی بند و بار و غیر پاسخگو شکل بگیرد.

 

در بررسی مصاحبه ها به 6 مانع رسیدیم که در دو دسته کلی برون رسانه ای و درون رسانه ای قرار داشتند. موانع برون رسانه‌ای شامل  موانع سیاسی، حقوقی و قانونی، اداری، اقتصادی و فرهنگی است.

 

در طول چهل سال گذشته ، دولت جمهوری اسلامی ایران خودش را در شرایطی جنگی می‌بیند و این باعث می شود تا مهمترین راهبردش حفظ اسرار و اطلاعات باشد. زمانی که حفظ  اسرار و اطلاعات، راهبرد رسانه‌ای و ارتباطی کشور می‌شود، افشای هرنوع اطلاعات هرچند معمولی جرم تلقی می‌شود.

 

دولت مردان ایرانی از  رسانه‌ها به عنوان  ابزاری در راستای پیشبرد سیاست‌هایشان استفاده می‌کنند و هیچ حق و جایگاهی برای رسانه و نهادهای مدنی مثل رسانه‌ها قائل نیستند.

 

وقتی از سمت رسانه‌ها نقدی متوجه دولت مردان می شود، دولتمردان به بهانه ی حفظ ارزش‌های انقلاب، امنیت ملی آن را محدود می کنند در حالی که این نقد رسانه‌ها متوجه  عملکرد آن شخص در حال حاضر است و ربطی به گذشته، جبهه ، جنگ و ارزش‌ها ندارد.

 

اکثر رسانه‌های جریان اصلی ما در ایران دولتی یا شبه دولتی هستند.همین دلیل باعث شده تا رسانه‌ها کمتر انتقادی برخورد کنند و در فکر حفظ وضع موجود باشند.

 

در ایران برخوردها با رسانه‌ها حقوقی نیست. توقیف، اخطار، لغو مجوز و... توسط هیئت نظارت بر مطبوعات انجام می شود و هیئت نظارت بر مطبوعات یک نهاد کاملاً دولتی است و این باعث شده تا رسانه ها در برنامه‌های انتقادی خود دست به عصا راه بروند.

 

در ایران رسانه ها تبدیل به حزب شده اند و بار سنگین وظیفه ی حزبی را به دوش می‌کشند. رسانه اگر حزب شد، تبدیل به ابزار قدرت گروه های فشار می شود و می تواند به باندی خطرناک تبدیل شود.

 

دولت ما در طول چهل سال گذشته، مالکیت و مدیریت رسانه ها را به افراد  و چهره های سیاسی مورد اعتماد خودش داده است.

 

دولت نگاه تزاحمی به رسانه‌های مستقل و منتقد دارد و این کا را از طریق دروازه بانی خبر انجام می دهد.

 

یکی از مهم ترین  موانع حقوقی‌ای که در ایران، بر سر راه نظارت رسانه بر دولت وجود دارد به رسمیت نشناخته شدن  حق دسترسی به اطلاعات است.

 

اصل بر برائت ، گستردگی و حقوق گسترده ی رسانه‌ها است و استثناء باید حداقلی باشد. جالب است در ایران استثنائات  شناور است،مثلا  امسال یک چیز خط قرمز است، سال بعد دیگر وجود ندارد. این شناوری باعث می شود  رسانه‌ها، عملکرد با ثباتی نداشته باشند و  در عرصه ی نظارت رسانه هم این بی ثباتی دیده می شود.

 

ما در قوانین مطبوعاتی و قوانین اساسی مان تعریف روشنی از جرم مطبوعاتی نداریم. جرم سیاسی در سال‌های اخیر تعریف شده است و جالب این است که خیلی  از رسانه‌ها یا روزنامه نگارانی که محکوم می‌شوند ، دادگاه می‌روند، زندان می‌روند یا توقیف می‌شوند مصداق‌های جرم سیاسی را دارند نه جرم مطبوعاتی.

 

مانع بعدی که خیلی اهمیت دارد نگاه مالکانه ی سازمان دولتی به اطلاعات سازمانی است. سازمان‌ها خودشان را مالک اطلاعات می‌دانند نه نگهدارنده ی اطلاعات. در دولت‌های موفق  هر اطلاعاتی که در سازمان‌ها وجود دارد متعلق به مردم و به مخاطبان آن سازمان‌ها است و دولت مردان، مسئولان به نمایندگی از مردم  از آن اطلاعات نگهداری می‌کنند یا به خوبی آن را ارائه می‌کنند.

 

جلسات ادارات دولتی  به روی رسانه‌ها بسته است. کدام جلسه‌ای وزیر است که تمام رسانه‌ها آزاد باشند هر لحظه  که خواستند بروند و در جلسه ی شورای اداری شان بنشینند و برنامه ضبط کنند؟! کمتر سازمانی وجود دارد. به نظر من اصلاً در ایران وجود ندارد مگر در کنفرانس‌های خبری. چون رسماً از قبل می‌دانند که چه بگویند،  همه چیز کانالیزه شده، جنبه ی پروپاگاندا دارد.

 

متن کامل نشست را میتوانید در لینک زیر مشاهده فرمایید:

https://media.shafaqna.com/news/476943