دگرگونی ذائقه خبری ایرانیان

تاریخ انتشارخبر :یکشنبه 14 بهمن 1397
دگرگونی ذائقه خبری ایرانیان

حجت اله عباسی – استاد ارتباطات

تأثیرپذیری همه زوایای زندگی و کسب و کار از این انقلاب فناورانه، عرصه خبر را نیز از امواج پرخروش خود بی‌نصیب نگذاشته است. این طوفان اطلاعاتی با مجموعه‌ای سترگ از کارکردها و کژکارکردها، ذائقه رسانه‌ای و خبری ایرانی‌ها را تغییرات اساسی داده است. در این دگردیسی دیجیتال، الگوها و عادت‌های رسانه‌ای مخاطبان دنیای رسانه‌های رایج به‌صورت بنیادین متحول و دگرگون شده است.

در جغرافیای جدید رسانه‌ای، ایرانی‌ها اشتیاق زیادی برای کسب اطلاعات و اخبار از رسانه‌های دو سویه از خود نشان داده و بر حقوق برابر خود تأکید می‌کنند. ایرانی‌ها درصدد استحکام پایه‌های خبرنگاری شهروندی و تأکید بر تولیدات بومی بوده و وقت زیادتری را برای فعالیت در فضای دوم اختصاص می‌دهند. رسانه‌های اجتماعی و به‌ویژه پیام‌رسان تلگرام و شبکه اجتماعی اینستاگرام محبوب‌ترین رسانه‌های موردنظر ایرانی‌هاست. یعنی همان رسانه‌هایی که با وقوع یک رخداد یا پدیده تا رسانه‌های رایج به خود آیند، به‌سرعت طوفان اطلاعات و اخبار وقایع را منتشر می‌کنند.

یکی از امواج خروشان پارادایم فناوری اطلاعات، فست فودی شدن فرآیندهای کسب و کار و زندگی است. کوتاه شدن و سرعت انتقال از ابعاد فست فودی شدن جریان اطلاعات است. ایرانی‌ها به اخبار کوتاه و با سرعت انتشار زیاد علاقه‌مند شده‌اند و از روایت‌های بلند خبری فاصله‌های معناداری می‌گیرند.

رسانه‌های جریان اصلی با کاهش روزافزون مخاطب و به‌ویژه کاهش مدت استفاده از برنامه‌ها و رضامندی مخاطبان مواجه هستند و به‌صورت تطبیقی به‌رغم صرف هزینه‌های چند هزار برابری در موارد مشابه، از پس رسانه‌های اجتماعی برنمی‌آیند.

ایرانیان از عصر چینش خبر و به عبارت دیگر، از سنت برجسته‌سازی و اولویت‌بندی اخبار در رسانه‌های جریان اصلی عبور کرده و به عصر خودسردبیری اخبار و اطلاعات وارد شده‌اند. عصری که خودمختاری و خودگردانی رسانه‌ای گستردگی را نصیب آنان کرده است. ایرانیان علاقه‌مند هستند در بخشی از سردبیری اخبار به‌ویژه انتخاب سوژه‌ها، پردازش و انتشار آن‌ها مشارکت داشته باشند. چنین هدفی را رسانههای اجتماعی از طریق تعامل، گفت‌وگو، تبادل اطلاعات و اشتراک‌گذاری تسهیل کرده‌اند. با الهام از علم زیست‌شناسی، «اکوسیستم خبر» مشتمل بر گردآوری و انتشار اطلاعات و عادات و روش‌های حاکم بر رفتار مجموعه‌های جمعیتی در حال دگرگونی و تحول روزافزون است.

به نقل از ایرنا